Se o escritor Delibes ensinoume a mirar, o cómico Fernán-Gómez, a escoitar.
Durante uns cuantos anos tiven o privilexio de estar preto del e escoitarlle.
Escoitarlle, entre outras, a historia de Fernanda López, "a loura", a súa bisavoa, da que herdou a cor de pelo e que era de Valdelaguna, un pobo á beira de Chinchón, o meu. E de Carolina Gómez, costurera, a avoa que coidou da súa infancia como Natividad López, os seus labores, coidou da miña.
Intercambiamos e compartimos coincidencias noutras tantas historias.
Historias de supervivencia, de ausencias, medos, esperanzas, soños: de liberdade, de "chegar a ser alguén", de ser por que non? Jackie Cooper, "o da illa do tesouro", e tamén "escritor de novelas de Salgari".
Firme, orgullosamente resolta na súa melancolía, soaba a voz de Fernando ao lembrar aqueles tempos, ao lembrarse.
Ecos de Baroja, Galdós, Barea... merodeaban por aquela memoria.
Tamén, a través da de Fernando, antollábanseme as voces da súa avoa e da miña, a afastada de Carola, a súa nai, a de María, a criada analfabeta afeccionada á poesía, a de Florentina e o "foder que pernas" do seu noivo.
A voz do neno soñador, a do meritorio co seu puñadito de castañas pilongas no peto, a do novo namorado e con présa, con moita présa...
Voces nunha soa voz.
Confío en que me escoitedes coa mesma ou parecida emoción coa que eu lle escoitaba a el o neto da costurera o fillo da cómica.
